Grivam / मंत्र / गणपति / गणपति अथर्वशीर्ष

गणपति अथर्वशीर्ष

Ganapati Atharvashirsha

गणपति

मंत्र की भाषा

मंत्र

Shanti Patha

ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः ।

भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ।

स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवाग्‍ँसस्तनूभिः ।

व्यशेम देवहितं यदायूः ॥

स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः ।

स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ।

स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः ।

स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

The Seventeen Sections

ॐ नमस्ते गणपतये (1)

त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि । त्वमेव केवलं कर्ताऽसि । त्वमेव केवलं धर्ताऽसि । त्वमेव केवलं हर्ताऽसि । त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । त्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम् (2)

ऋतं वच्मि । सत्यं वच्मि (3)

अव त्वं माम् । अव वक्तारम् । अव श्रोतारम् । अव दातारम् । अव धातारम् । अवानूचानमव शिष्यम् । अव पुरस्तात् । अव दक्षिणात्तात् । अव पश्चात्तात् । अवोत्तरात्तात् । अव चोर्ध्वात्तात् । अवाधरात्तात् । सर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात् (4)

त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मयः । त्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः । त्वं सच्चिदानन्दाऽद्वितीयोऽसि । त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि (5)

सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते । सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति । सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति । सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति । त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः । त्वं चत्वारि वाक् परिमिता पदानि । त्वं गुणत्रयातीतः । त्वं अवस्थात्रयातीतः । त्वं देहत्रयातीतः । त्वं कालत्रयातीतः । त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम् । त्वं शक्तित्रयात्मकः । त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् । त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रस्त्वमग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्म भूर्भुवस्सुवरोम् (6)

गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादींस्तदनन्तरम् । अनुस्वारः परतरः । अर्धेन्दुलसितम् । तारेण ऋद्धम् । एतत्तव मनुस्वरूपम् (7)

गकारः पूर्वरूपम् । अकारो मध्यरूपम् । अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् । बिन्दुरुत्तररूपम् । नादस्संधानम् । सग्ं‌हिता संधिः (8)

सैषा गणेशविद्या । गणक ऋषिः । निचृद्गायत्रीच्छन्दः । गणपतिर्देवता । ॐ गं गणपतये नमः (9)

एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि । तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् (10)

एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् । रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैस्सुपूजितम् । भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् । आविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम् । एवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः (11)

नमो व्रातपतये । नमो गणपतये । नमः प्रमथपतये । नमस्तेऽस्तु लम्बोदरायैकदन्ताय विघ्ननाशिने शिवसुताय वरदमूर्तये नमः (12)

एतदथर्वशीर्षं योऽधीते स ब्रह्मभूयाय कल्पते । स सर्वविघ्नैर्न बाध्यते । स सर्वत्र सुखमेधते । स पञ्चमहापापात्प्रमुच्यते । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायं प्रातः प्रयुञ्जानो पापोऽपापो भवति । सर्वत्राधीयानोऽपविघ्नो भवति । धर्मार्थकाममोक्षं च विन्दति (13)

इदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम् । यो यदि मोहाद्दास्यति स पापीयान् भवति । सहस्रावर्तनाद्यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत् (14)

अनेन गणपतिमभिषिञ्चति स वाग्मी भवति । चतुर्थ्यामनश्नन् जपति स विद्यावान् भवति । इत्यथर्वणवाक्यम् । ब्रह्माद्यावरणं विद्यान्न बिभेति कदाचनेति (15)

यो दूर्वाङ्कुरैर्यजति स वैश्रवणोपमो भवति । यो लाजैर्यजति स यशोवान् भवति । स मेधावान् भवति । यो मोदकसहस्रेण यजति स वाञ्छितफलमवाप्नोति । यस्साज्यसमिद्भिर्यजति स सर्वं लभते स सर्वं लभते (16)

अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग् ग्राहयित्वा सूर्यवर्चस्वी भवति । सूर्यग्रहेमहानद्यां प्रतिमासन्निधौ वा जप्त्वा सिद्धमन्त्रो भवति महाविघ्नात् प्रमुच्यते । महादोषात् प्रमुच्यते । महाप्रत्यवायात् प्रमुच्यते । स सर्वविद् भवति स सर्वविद् भवति । य एवं वेद । इत्युपनिषत् (17)

ॐ शान्तिश्शान्तिश्शान्तिः ॥

Shanti Patha

ஓம் ப⁴த்³ரம் கர்ணேபி⁴ஃ ஶிருணுயாம தே³வாஃ ।

ப⁴த்³ரம் பஶ்யேமாக்ஷபி⁴ர்யஜத்ராஃ ।

ஸ்தி²ரைரங்கை³ஸ்துஷ்டுவாக்³‍ம்ஸஸ்தநூபி⁴ஃ ।

வ்யஶேம தே³வஹிதம் யதா³யூஃ ॥

ஸ்வஸ்தி ந இந்த்³ரோ விருத்³த⁴ஶ்ரவாஃ ।

ஸ்வஸ்தி நஃ பூஷா விஶ்வவேதா³ஃ ।

ஸ்வஸ்தி நஸ்தார்க்ஷ்யோ அரிஷ்டநேமிஃ ।

ஸ்வஸ்தி நோ பிரு³ஹஸ்பதிர்த³தா⁴து ॥

ஓம் ஶாந்திஃ ஶாந்திஃ ஶாந்திஃ ॥

The Seventeen Sections

ஓம் நமஸ்தே க³ணபதயே (1)

த்வமேவ ப்ரத்யக்ஷம் தத்த்வமஸி । த்வமேவ கேவலம் கர்தாऽஸி । த்வமேவ கேவலம் த⁴ர்தாऽஸி । த்வமேவ கேவலம் ஹர்தாऽஸி । த்வமேவ ஸர்வம் க²ல்வித³ம் ப்³ரஹ்மாஸி । த்வம் ஸாக்ஷாதா³த்மாऽஸி நித்யம் (2)

ருதம் வச்மி । ஸத்யம் வச்மி (3)

அவ த்வம் மாம் । அவ வக்தாரம் । அவ ஶ்ரோதாரம் । அவ தா³தாரம் । அவ தா⁴தாரம் । அவாநூசாநமவ ஶிஷ்யம் । அவ புரஸ்தாத் । அவ த³க்ஷிணாத்தாத் । அவ பஶ்சாத்தாத் । அவோத்தராத்தாத் । அவ சோர்த்⁴வாத்தாத் । அவாத⁴ராத்தாத் । ஸர்வதோ மாம் பாஹி பாஹி ஸமந்தாத் (4)

த்வம் வாங்மயஸ்த்வம் சிந்மயஃ । த்வமாநந்த³மயஸ்த்வம் ப்³ரஹ்மமயஃ । த்வம் ஸச்சிதா³நந்தா³ऽத்³விதீயோऽஸி । த்வம் ப்ரத்யக்ஷம் ப்³ரஹ்மாஸி । த்வம் ஜ்ஞாநமயோ விஜ்ஞாநமயோऽஸி (5)

ஸர்வம் ஜக³தி³த³ம் த்வத்தோ ஜாயதே । ஸர்வம் ஜக³தி³த³ம் த்வத்தஸ்திஷ்ட²தி । ஸர்வம் ஜக³தி³த³ம் த்வயி லயமேஷ்யதி । ஸர்வம் ஜக³தி³த³ம் த்வயி ப்ரத்யேதி । த்வம் பூ⁴மிராபோऽநலோऽநிலோ நப⁴ஃ । த்வம் சத்வாரி வாக் பரிமிதா பதா³நி । த்வம் கு³ணத்ரயாதீதஃ । த்வம் அவஸ்தா²த்ரயாதீதஃ । த்வம் தே³ஹத்ரயாதீதஃ । த்வம் காலத்ரயாதீதஃ । த்வம் மூலாதா⁴ரஸ்தி²தோऽஸி நித்யம் । த்வம் ஶக்தித்ரயாத்மகஃ । த்வாம் யோகி³நோ த்⁴யாயந்தி நித்யம் । த்வம் ப்³ரஹ்மா த்வம் விஷ்ணுஸ்த்வம் ருத்³ரஸ்த்வமிந்த்³ரஸ்த்வமக்³நிஸ்த்வம் வாயுஸ்த்வம் ஸூர்யஸ்த்வம் சந்த்³ரமாஸ்த்வம் ப்³ரஹ்ம பூ⁴ர்பு⁴வஸ்ஸுவரோம் (6)

க³ணாதி³ம் பூர்வமுச்சார்ய வர்ணாதீ³ம்ஸ்தத³நந்தரம் । அநுஸ்வாரஃ பரதரஃ । அர்தே⁴ந்து³லஸிதம் । தாரேண ருத்³த⁴ம் । ஏதத்தவ மநுஸ்வரூபம் (7)

க³காரஃ பூர்வரூபம் । அகாரோ மத்⁴யரூபம் । அநுஸ்வாரஶ்சாந்த்யரூபம் । பி³ந்து³ருத்தரரூபம் । நாத³ஸ்ஸம்தா⁴நம் । ஸக்³ம்‌ஹிதா ஸம்தி⁴ஃ (8)

ஸைஷா க³ணேஶவித்³யா । க³ணக ருஷிஃ । நிசிருத்³கா³யத்ரீச்ச²ந்த³ஃ । க³ணபதிர்தே³வதா । ஓம் க³ம் க³ணபதயே நமஃ (9)

ஏகத³ந்தாய வித்³மஹே வக்ரதுண்டா³ய தீ⁴மஹி । தந்நோ த³ந்திஃ ப்ரசோத³யாத் (10)

ஏகத³ந்தம் சதுர்ஹஸ்தம் பாஶமங்குஶதா⁴ரிணம் । ரத³ம் ச வரத³ம் ஹஸ்தைர்பி³ப்⁴ராணம் மூஷகத்⁴வஜம் । ரக்தம் லம்போ³த³ரம் ஶூர்பகர்ணகம் ரக்தவாஸஸம் । ரக்தக³ந்தா⁴நுலிப்தாங்க³ம் ரக்தபுஷ்பைஸ்ஸுபூஜிதம் । ப⁴க்தாநுகம்பிநம் தே³வம் ஜக³த்காரணமச்யுதம் । ஆவிர்பூ⁴தம் ச ஸிருஷ்ட்யாதௌ³ ப்ரகிருதேஃ புருஷாத்பரம் । ஏவம் த்⁴யாயதி யோ நித்யம் ஸ யோகீ³ யோகி³நாம் வரஃ (11)

நமோ வ்ராதபதயே । நமோ க³ணபதயே । நமஃ ப்ரமத²பதயே । நமஸ்தேऽஸ்து லம்போ³த³ராயைகத³ந்தாய விக்⁴நநாஶிநே ஶிவஸுதாய வரத³மூர்தயே நமஃ (12)

ஏதத³த²ர்வஶீர்ஷம் யோऽதீ⁴தே ஸ ப்³ரஹ்மபூ⁴யாய கல்பதே । ஸ ஸர்வவிக்⁴நைர்ந பா³த்⁴யதே । ஸ ஸர்வத்ர ஸுக²மேத⁴தே । ஸ பஞ்சமஹாபாபாத்ப்ரமுச்யதே । ஸாயமதீ⁴யாநோ தி³வஸகிருதம் பாபம் நாஶயதி । ப்ராதரதீ⁴யாநோ ராத்ரிகிருதம் பாபம் நாஶயதி । ஸாயம் ப்ராதஃ ப்ரயுஞ்ஜாநோ பாபோऽபாபோ ப⁴வதி । ஸர்வத்ராதீ⁴யாநோऽபவிக்⁴நோ ப⁴வதி । த⁴ர்மார்த²காமமோக்ஷம் ச விந்த³தி (13)

இத³மத²ர்வஶீர்ஷமஶிஷ்யாய ந தே³யம் । யோ யதி³ மோஹாத்³தா³ஸ்யதி ஸ பாபீயாந் ப⁴வதி । ஸஹஸ்ராவர்தநாத்³யம் யம் காமமதீ⁴தே தம் தமநேந ஸாத⁴யேத் (14)

அநேந க³ணபதிமபி⁴ஷிஞ்சதி ஸ வாக்³மீ ப⁴வதி । சதுர்த்²யாமநஶ்நந் ஜபதி ஸ வித்³யாவாந் ப⁴வதி । இத்யத²ர்வணவாக்யம் । ப்³ரஹ்மாத்³யாவரணம் வித்³யாந்ந பி³பே⁴தி கதா³சநேதி (15)

யோ தூ³ர்வாங்குரைர்யஜதி ஸ வைஶ்ரவணோபமோ ப⁴வதி । யோ லாஜைர்யஜதி ஸ யஶோவாந் ப⁴வதி । ஸ மேதா⁴வாந் ப⁴வதி । யோ மோத³கஸஹஸ்ரேண யஜதி ஸ வாஞ்சி²தப²லமவாப்நோதி । யஸ்ஸாஜ்யஸமித்³பி⁴ர்யஜதி ஸ ஸர்வம் லப⁴தே ஸ ஸர்வம் லப⁴தே (16)

அஷ்டௌ ப்³ராஹ்மணாந் ஸம்யக்³ க்³ராஹயித்வா ஸூர்யவர்சஸ்வீ ப⁴வதி । ஸூர்யக்³ரஹேமஹாநத்³யாம் ப்ரதிமாஸந்நிதௌ⁴ வா ஜப்த்வா ஸித்³த⁴மந்த்ரோ ப⁴வதி மஹாவிக்⁴நாத் ப்ரமுச்யதே । மஹாதோ³ஷாத் ப்ரமுச்யதே । மஹாப்ரத்யவாயாத் ப்ரமுச்யதே । ஸ ஸர்வவித்³ ப⁴வதி ஸ ஸர்வவித்³ ப⁴வதி । ய ஏவம் வேத³ । இத்யுபநிஷத் (17)

ஓம் ஶாந்திஶ்ஶாந்திஶ்ஶாந்திஃ ॥

Shanti Patha

ఓం భద్రం కర్ణేభిః శృణుయామ దేవాః ।

భద్రం పశ్యేమాక్షభిర్యజత్రాః ।

స్థిరైరఙ్గైస్తుష్టువాగ్‍ఁసస్తనూభిః ।

వ్యశేమ దేవహితం యదాయూః ॥

స్వస్తి న ఇన్ద్రో వృద్ధశ్రవాః ।

స్వస్తి నః పూషా విశ్వవేదాః ।

స్వస్తి నస్తార్క్ష్యో అరిష్టనేమిః ।

స్వస్తి నో బృహస్పతిర్దధాతు ॥

ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ॥

The Seventeen Sections

ఓం నమస్తే గణపతయే (1)

త్వమేవ ప్రత్యక్షం తత్త్వమసి । త్వమేవ కేవలం కర్తాఽసి । త్వమేవ కేవలం ధర్తాఽసి । త్వమేవ కేవలం హర్తాఽసి । త్వమేవ సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మాసి । త్వం సాక్షాదాత్మాఽసి నిత్యమ్ (2)

ఋతం వచ్మి । సత్యం వచ్మి (3)

అవ త్వం మామ్ । అవ వక్తారమ్ । అవ శ్రోతారమ్ । అవ దాతారమ్ । అవ ధాతారమ్ । అవానూచానమవ శిష్యమ్ । అవ పురస్తాత్ । అవ దక్షిణాత్తాత్ । అవ పశ్చాత్తాత్ । అవోత్తరాత్తాత్ । అవ చోర్ధ్వాత్తాత్ । అవాధరాత్తాత్ । సర్వతో మాం పాహి పాహి సమన్తాత్ (4)

త్వం వాఙ్మయస్త్వం చిన్మయః । త్వమానన్దమయస్త్వం బ్రహ్మమయః । త్వం సచ్చిదానన్దాఽద్వితీయోఽసి । త్వం ప్రత్యక్షం బ్రహ్మాసి । త్వం జ్ఞానమయో విజ్ఞానమయోఽసి (5)

సర్వం జగదిదం త్వత్తో జాయతే । సర్వం జగదిదం త్వత్తస్తిష్ఠతి । సర్వం జగదిదం త్వయి లయమేష్యతి । సర్వం జగదిదం త్వయి ప్రత్యేతి । త్వం భూమిరాపోఽనలోఽనిలో నభః । త్వం చత్వారి వాక్ పరిమితా పదాని । త్వం గుణత్రయాతీతః । త్వం అవస్థాత్రయాతీతః । త్వం దేహత్రయాతీతః । త్వం కాలత్రయాతీతః । త్వం మూలాధారస్థితోఽసి నిత్యమ్ । త్వం శక్తిత్రయాత్మకః । త్వాం యోగినో ధ్యాయన్తి నిత్యమ్ । త్వం బ్రహ్మా త్వం విష్ణుస్త్వం రుద్రస్త్వమిన్ద్రస్త్వమగ్నిస్త్వం వాయుస్త్వం సూర్యస్త్వం చన్ద్రమాస్త్వం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ (6)

గణాదిం పూర్వముచ్చార్య వర్ణాదీంస్తదనన్తరమ్ । అనుస్వారః పరతరః । అర్ధేన్దులసితమ్ । తారేణ ఋద్ధమ్ । ఏతత్తవ మనుస్వరూపమ్ (7)

గకారః పూర్వరూపమ్ । అకారో మధ్యరూపమ్ । అనుస్వారశ్చాన్త్యరూపమ్ । బిన్దురుత్తరరూపమ్ । నాదస్సంధానమ్ । సగ్ం‌హితా సంధిః (8)

సైషా గణేశవిద్యా । గణక ఋషిః । నిచృద్గాయత్రీచ్ఛన్దః । గణపతిర్దేవతా । ఓం గం గణపతయే నమః (9)

ఏకదన్తాయ విద్మహే వక్రతుణ్డాయ ధీమహి । తన్నో దన్తిః ప్రచోదయాత్ (10)

ఏకదన్తం చతుర్హస్తం పాశమఙ్కుశధారిణమ్ । రదం చ వరదం హస్తైర్బిభ్రాణం మూషకధ్వజమ్ । రక్తం లమ్బోదరం శూర్పకర్ణకం రక్తవాససమ్ । రక్తగన్ధానులిప్తాఙ్గం రక్తపుష్పైస్సుపూజితమ్ । భక్తానుకమ్పినం దేవం జగత్కారణమచ్యుతమ్ । ఆవిర్భూతం చ సృష్ట్యాదౌ ప్రకృతేః పురుషాత్పరమ్ । ఏవం ధ్యాయతి యో నిత్యం స యోగీ యోగినాం వరః (11)

నమో వ్రాతపతయే । నమో గణపతయే । నమః ప్రమథపతయే । నమస్తేఽస్తు లమ్బోదరాయైకదన్తాయ విఘ్ననాశినే శివసుతాయ వరదమూర్తయే నమః (12)

ఏతదథర్వశీర్షం యోఽధీతే స బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే । స సర్వవిఘ్నైర్న బాధ్యతే । స సర్వత్ర సుఖమేధతే । స పఞ్చమహాపాపాత్ప్రముచ్యతే । సాయమధీయానో దివసకృతం పాపం నాశయతి । ప్రాతరధీయానో రాత్రికృతం పాపం నాశయతి । సాయం ప్రాతః ప్రయుఞ్జానో పాపోఽపాపో భవతి । సర్వత్రాధీయానోఽపవిఘ్నో భవతి । ధర్మార్థకామమోక్షం చ విన్దతి (13)

ఇదమథర్వశీర్షమశిష్యాయ న దేయమ్ । యో యది మోహాద్దాస్యతి స పాపీయాన్ భవతి । సహస్రావర్తనాద్యం యం కామమధీతే తం తమనేన సాధయేత్ (14)

అనేన గణపతిమభిషిఞ్చతి స వాగ్మీ భవతి । చతుర్థ్యామనశ్నన్ జపతి స విద్యావాన్ భవతి । ఇత్యథర్వణవాక్యమ్ । బ్రహ్మాద్యావరణం విద్యాన్న బిభేతి కదాచనేతి (15)

యో దూర్వాఙ్కురైర్యజతి స వైశ్రవణోపమో భవతి । యో లాజైర్యజతి స యశోవాన్ భవతి । స మేధావాన్ భవతి । యో మోదకసహస్రేణ యజతి స వాఞ్ఛితఫలమవాప్నోతి । యస్సాజ్యసమిద్భిర్యజతి స సర్వం లభతే స సర్వం లభతే (16)

అష్టౌ బ్రాహ్మణాన్ సమ్యగ్ గ్రాహయిత్వా సూర్యవర్చస్వీ భవతి । సూర్యగ్రహేమహానద్యాం ప్రతిమాసన్నిధౌ వా జప్త్వా సిద్ధమన్త్రో భవతి మహావిఘ్నాత్ ప్రముచ్యతే । మహాదోషాత్ ప్రముచ్యతే । మహాప్రత్యవాయాత్ ప్రముచ్యతే । స సర్వవిద్ భవతి స సర్వవిద్ భవతి । య ఏవం వేద । ఇత్యుపనిషత్ (17)

ఓం శాన్తిశ్శాన్తిశ్శాన్తిః ॥

लिप्यंतरण

Shanti Patha

Om bhadram karnebhih shrinuyaama devaah,

bhadram pashyemaakshabhir yajatraah,

sthirair angais tushtuvaagum sas tanubhih,

vyashema devahitam yad aayuh.

Svasti na indro vriddhashravaah,

svasti nah pushaa vishvavedaah,

svasti nas taarkshyo arishtanemih,

svasti no brihaspatir dadhaatu.

Om shantih shantih shantih.

The Seventeen Sections

Om namaste ganapataye. (1)

Tvam-eva pratyaksham tattvam-asi, tvam-eva kevalam kartaa-si, tvam-eva kevalam dhartaa-si, tvam-eva kevalam hartaa-si, tvam-eva sarvam khalv-idam brahmaasi, tvam saakshaad-aatmaa-si nityam. (2)

Ritam vachmi, satyam vachmi. (3)

Ava tvam maam, ava vaktaaram, ava shrotaaram, ava daataaram, ava dhaataaram, avaanuuchaanam-ava shishyam, ava purastaat, ava dakshinaattaat, ava pashchaattaat, avottaraattaat, ava choordhvaattaat, avaadharaattaat, sarvato maam paahi paahi samantaat. (4)

Tvam vaangmayas tvam chinmayah, tvam-aanandamayas tvam brahmamayah, tvam sachchidaanandaa-advitiiyo-si, tvam pratyaksham brahmaasi, tvam jnaanamayo vijnaanamayo-si. (5)

Sarvam jagad-idam tvatto jaayate, sarvam jagad-idam tvattas-tishthati, sarvam jagad-idam tvayi layam-eshyati, sarvam jagad-idam tvayi pratyeti, tvam bhoomir aapo-analo-anilo nabhah, tvam chatvaari vaak parimitaa padaani, tvam guna-traya-ateetah, tvam avasthaa-traya-ateetah, tvam deha-traya-ateetah, tvam kaala-traya-ateetah, tvam muulaadhaara-sthito-si nityam, tvam shakti-traya-aatmakah, tvaam yogino dhyaayanti nityam, tvam brahmaa tvam vishnus tvam rudras tvam indras tvam agnis tvam vaayus tvam suuryas tvam chandramaas tvam brahma bhoor-bhuvas-suvar-om. (6)

Gana-aadim purvam-uchchaarya varna-aadeems-tad-anantaram, anusvaarah parataraah, ardhendu-lasitam, taarena riddham, etat-tava manu-svaruupam. (7)

Ga-kaarah purva-ruupam, a-kaaro madhya-ruupam, anusvaarash-cha-antya-ruupam, bindur-uttara-ruupam, naadas-sandhaanam, samhitaa sandhih. (8)

Saishaa ganesha-vidyaa, ganaka rishih, nichrid-gaayatree-chhandah, ganapatir-devataa, Om gam ganapataye namah. (9)

Eka-dantaaya vidmahe vakra-tundaaya dheemahi, tan-no dantih prachodayaat. (10)

Eka-dantam chatur-hastam paasham-ankusha-dhaarinam, radam cha varadam hastair-bibhraanam mooshaka-dhvajam, raktam lambo-daram shoorpa-karnakam rakta-vaasasam, rakta-gandha-anulipta-angam rakta-pushpais-supoojitam, bhakta-anukampinam devam jagat-kaaranam-achyutam, aavir-bhootam cha srishtyaa-dau prakriteh purushaat-param, evam dhyaayati yo nityam sa yogee yoginaam varah. (11)

Namo vraata-pataye, namo gana-pataye, namah pramatha-pataye, namas-te-astu lambo-daraayai-ka-dantaaya vighna-naashine shiva-sutaaya varada-moortaye namah. (12)

Etad-atharvasheersham yo-dheete sa brahma-bhooyaaya kalpate, sa sarva-vighnair-na baadhyate, sa sarvatra sukham-edhate, sa pancha-mahaa-paapaat-pramuchyate, saayam-adheeyaano divasa-kritam paapam naashayati, praatar-adheeyaano raatri-kritam paapam naashayati, saayam praatah prayunjaano paapo-apaapo bhavati, sarvatraa-dheeyaano-apavighno bhavati, dharma-artha-kaama-moksham cha vindati. (13)

Idam-atharvasheersham-ashishyaaya na deyam, yo yadi mohaad-daasyati sa paapeeyaan bhavati, sahasra-aavartanaad-yam yam kaamam-adheete tam tam-anena saadhayet. (14)

Anena ganapatim-abhishinchati sa vaagmee bhavati, chaturthyaam-anashnan japati sa vidyaavaan bhavati, ity-atharvana-vaakyam, brahma-aadya-aavaranam vidyaan-na bibheti kadaachaneti. (15)

Yo doorvaa-ankurair-yajati sa vaishravano-pamo bhavati, yo laajair-yajati sa yashovaan bhavati, sa medhaavaan bhavati, yo modaka-sahasrena yajati sa vaanchita-phalam-avaapnoti, yas-saajya-samidbhir-yajati sa sarvam labhate sa sarvam labhate. (16)

Ashtau braahmanaan samyag graahayitvaa soorya-varchasvee bhavati, soorya-grahe-mahaa-nadyaam pratimaa-sannidhau vaa japtvaa siddha-mantro bhavati, mahaa-vighnaat pramuchyate, mahaa-doshaat pramuchyate, mahaa-pratyavaayaat pramuchyate, sa sarvavid bhavati sa sarva-vid bhavati, ya evam veda, ity-upanishat. (17)

Om shaantih shaantih shaantih.

अर्थ

अर्थ की भाषा

Shanti Patha 1: May we, O gods, hear only what is auspicious with our ears, see only what is good and worthy with our eyes, and remain steady and devoted in body and mind, offering the life we’ve been granted in service of the divine.

Shanti Patha 2: May wise Indra, all-knowing Pushan, and protective Tarkshya grant us wellbeing; may Brihaspati, teacher of the gods, bless us too. Om, peace, peace, peace.

1: Salutations to you, O Ganapati.

2: You alone are the visible truth of all things; you alone create, you alone sustain, you alone dissolve; you are this whole universe, you are Brahman itself, and you are the eternal Self within.

3: I speak what is right; I speak what is true.

4: Protect me; protect the teacher, the listener, the giver and the sustainer of this truth, and the disciple who follows it — protect it from every direction: east, south, west, north, above and below, and guard me from all sides.

5: You are made of speech and of consciousness, of bliss and of Brahman; you are existence-consciousness-bliss without a second, the visible Brahman, and the very nature of knowledge and wisdom.

6: This whole universe is born from you, rests in you, and will dissolve back into you; you are earth, water, fire, air and space, the four levels of speech, beyond the three gunas, the three states, the three bodies and the three times, ever present in the Muladhara, the source of the three shaktis whom yogis meditate on always — you are Brahma, Vishnu, Rudra, Indra, Agni, Vayu, Surya, Chandra, and the syllable Om itself.

7: Your mantra-form begins with the sound "Ga," followed by "A," joined with the nasal sound, crowned with the crescent, and completed with the sacred syllable Om — this is your mantra form.

8: In this mantra, "Ga" is the first form, "A" the middle form, the nasal sound the final form, and the dot above completes it, joined together in sound as one.

9: This is the wisdom of Ganesha, revealed to the sage Ganaka, in the Nichrid-Gayatri meter, with Ganapati as its deity: Om, salutations to Ganapati.

10: We meditate upon the one-tusked Lord, contemplating the curved-trunked one; may that tusked Lord awaken our understanding.

11: He has a single tusk, four hands holding a noose and a goad, a tusk and a gesture of blessing, a banner marked with a mouse; his form glows red, with a large belly, fan-like ears, red garments, red fragrant paste and red flowers — he who meditates daily on this compassionate, eternal Lord, the cause of the world manifest from the very beginning, becomes the greatest among yogis.

12: Salutations to the Lord of all beings, salutations to Ganapati, salutations to the Lord of the ganas; salutations to you, large-bellied, one-tusked remover of obstacles, son of Shiva, granter of boons.

13: Whoever studies this Atharvashirsha becomes fit to know Brahman, is untroubled by obstacles, finds happiness everywhere, and is freed from the five great sins; reciting it morning and evening destroys the sins of day and night, removes every obstacle, and grants righteousness, prosperity, desire and liberation.

14: This text should not be given to the unworthy; whoever does so out of attachment commits a wrong; whoever recites it a thousand times attains whatever they seek through it.

15: Whoever consecrates Ganapati with this text becomes eloquent; whoever fasts and recites it on the fourth day of the lunar cycle becomes wise; this is the word of the Atharva sage — one who knows this truth is never afraid again.

16: Whoever worships with young durva grass becomes prosperous; whoever worships with parched rice becomes renowned and wise; whoever worships with a thousand sweet modakas obtains their wish; whoever worships with ghee-soaked twigs obtains everything.

17: Whoever properly teaches this to eight learned devotees becomes radiant as the sun; whoever recites it during a solar eclipse by a great river, or before an image of Ganapati, gains mastery of the mantra, and is freed from great obstacles, great faults and great misfortune, becoming all-knowing — this indeed is the Veda. Thus ends the Upanishad. Om, peace, peace, peace.

शांति पाठ 1: हे देवगण, हम कानों से केवल शुभ सुनें, आँखों से केवल अच्छा और योग्य देखें, और शरीर तथा मन से स्थिर और भक्त बने रहें, और जो जीवन हमें मिला है उसे दिव्य की सेवा में अर्पित करें।

शांति पाठ 2: ज्ञानी इंद्र, सर्वज्ञ पूषा और रक्षक तार्क्ष्य हमें कल्याण दें; देवताओं के गुरु बृहस्पति भी हमें आशीर्वाद दें। ॐ, शांति, शांति, शांति।

1: हे गणपति, आपको नमस्कार।

2: आप ही सब वस्तुओं के प्रत्यक्ष सत्य हैं; आप ही रचते हैं, आप ही पालते हैं, आप ही विलीन करते हैं; आप ही यह संपूर्ण ब्रह्मांड हैं, आप ही ब्रह्म हैं, और आप ही भीतर का शाश्वत आत्मा हैं।

3: मैं वही कहता हूँ जो उचित है; मैं वही कहता हूँ जो सत्य है।

4: मेरी रक्षा कीजिए; इस सत्य के गुरु, श्रोता, दाता और पालनकर्ता तथा उसका अनुसरण करने वाले शिष्य की रक्षा कीजिए — हर दिशा से इसकी रक्षा कीजिए: पूर्व, दक्षिण, पश्चिम, उत्तर, ऊपर और नीचे, और मुझे चारों ओर से सुरक्षित रखिए।

5: आप वाणी और चेतना से बने हैं, आनंद और ब्रह्म से बने हैं; आप सत्-चित्-आनंद हैं, अद्वितीय, प्रत्यक्ष ब्रह्म, और ज्ञान तथा प्रज्ञा का स्वरूप हैं।

6: यह संपूर्ण ब्रह्मांड आपसे जन्मा है, आप में टिका है, और आप ही में विलीन होगा; आप पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु और आकाश हैं, वाणी के चार स्तर हैं, तीन गुणों, तीन अवस्थाओं, तीन शरीरों और तीन कालों से परे हैं, मूलाधार में सदा विद्यमान हैं, उन तीन शक्तियों के स्रोत हैं जिनका योगी सदा ध्यान करते हैं — आप ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, इंद्र, अग्नि, वायु, सूर्य, चंद्र और स्वयं ॐ अक्षर हैं।

7: आपका मंत्र-रूप "ग" ध्वनि से शुरू होता है, फिर "अ" आता है, अनुस्वार से जुड़ा, अर्धचंद्र से सुशोभित, और पावन ॐ अक्षर से पूर्ण होता है — यही आपका मंत्र रूप है।

8: इस मंत्र में "ग" प्रथम रूप है, "अ" मध्य रूप, अनुस्वार अंतिम रूप, और ऊपर का बिंदु उसे पूर्ण करता है, ध्वनि में सब एक होकर जुड़े हैं।

9: यह गणेश की विद्या है, जो ऋषि गणक को निचृद्-गायत्री छंद में प्रकट हुई, जिसके देवता गणपति हैं: ॐ, गणपति को नमस्कार।

10: हम एकदंत प्रभु का ध्यान करते हैं, वक्रतुंड का चिंतन करते हैं; वे दंतधारी प्रभु हमारी बुद्धि को जागृत करें।

11: उनका एक दाँत है, चार हाथ हैं जिनमें पाश, अंकुश, दाँत और वरमुद्रा है, और मूषक के चिह्न वाली ध्वजा है; उनका रूप लाल है, उदर विशाल है, कान सूप जैसे हैं, वस्त्र लाल हैं, लाल सुगंधित लेप और लाल फूल हैं — जो इन करुणामय, सनातन प्रभु का प्रतिदिन ध्यान करता है, जो आरंभ से ही प्रकट जगत के कारण हैं, वह योगियों में श्रेष्ठ बनता है।

12: सब प्राणियों के स्वामी को नमस्कार, गणपति को नमस्कार, गणों के स्वामी को नमस्कार; हे लंबोदर, एकदंत, विघ्न हरने वाले, शिवपुत्र, वरदाता, आपको नमस्कार।

13: जो इस अथर्वशीर्ष का अध्ययन करता है, वह ब्रह्म को जानने योग्य बनता है, बाधाओं से अप्रभावित रहता है, हर जगह सुख पाता है और पाँच महापापों से मुक्त होता है; सुबह-शाम इसका पाठ करने से दिन-रात के पाप नष्ट होते हैं, हर बाधा दूर होती है, और धर्म, समृद्धि, कामना तथा मोक्ष मिलता है।

14: यह पाठ अयोग्य को नहीं देना चाहिए; जो मोहवश ऐसा करता है वह अनुचित करता है; जो इसका हज़ार बार पाठ करता है वह इसके द्वारा जो चाहता है उसे पाता है।

15: जो इस पाठ से गणपति का अभिषेक करता है वह वाक्पटु बनता है; जो चतुर्थी के दिन उपवास करके इसका पाठ करता है वह ज्ञानी बनता है; यह अथर्व ऋषि का वचन है — जो इस सत्य को जानता है वह फिर कभी भयभीत नहीं होता।

16: जो कोमल दूर्वा से पूजा करता है वह समृद्ध होता है; जो लाजा (खील) से पूजा करता है वह यशस्वी और बुद्धिमान होता है; जो हज़ार मीठे मोदकों से पूजा करता है उसे मनचाहा मिलता है; जो घी में डूबी समिधाओं से पूजा करता है उसे सब कुछ मिलता है।

17: जो इसे आठ विद्वान भक्तों को विधिपूर्वक सिखाता है वह सूर्य के समान तेजस्वी बनता है; जो सूर्य ग्रहण के समय किसी महान नदी के तट पर, या गणपति की मूर्ति के सामने इसका पाठ करता है, वह मंत्र में सिद्धि पाता है, और बड़ी बाधाओं, बड़े दोषों और बड़े दुर्भाग्य से मुक्त होकर सर्वज्ञ बनता है — यही वेद है। इस प्रकार उपनिषद पूर्ण हुआ। ॐ, शांति, शांति, शांति।

इसे दूसरों के साथ मिलकर करें WhatsApp

कोई त्रुटि दिखी? हमें बताइए

गणपति अथर्वशीर्ष

मंत्र

Shanti Patha

The Seventeen Sections

Shanti Patha

The Seventeen Sections

Shanti Patha

The Seventeen Sections

लिप्यंतरण

Shanti Patha

The Seventeen Sections

अर्थ

गणपति की और प्रार्थनाएँ